Kalina SKÓRA, Anna LASOTA-KUŚ
Raczkowice. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Pilica-Warthe Gebiet
(Hrsg. A. Cieśliński)
Fundacja Monumenta Archaeologica Barbarica
Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Łódź-Kraków-Warszawa 2025
332 s.
ISSN 1426-3998
ISBN 978-83-973169-2-8 (Fundacja Monumenta Archaeologica Barbarica)
ISBN 978-83-68122-25-1 (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk)
(PL) Monografia Raczkowice. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Pilica-Warthe Gebiet stanowi XXV tom serii głównej Monumenta Archaeologica Barbarica i prezentuje wyniki badań nad cmentarzyskiem kultury przeworskiej w Raczkowicach (pow. częstochowski, woj. śląskie). Główną część publikacji tworzy katalog 90 obiektów, obejmujący szczegółowe opisy grobów ciałopalnych jamowych i popielnicowych, ustryn oraz warstwy ciałopalenia. Wśród materiałów uwzględniono także znaleziska luźne ze zniszczonych pochówków, odkryte podczas badań w latach 1976–1984.
W rozdziałach analitycznych przestawiono poszczególne kategorie zabytków pod względem funkcji i w ujęciu klasyfikacyjno-chronologicznym. Zaprezentowano również charakterystykę cech obrządku pogrzebowego uchwyconych w Raczkowicach na tle praktyk funeralnych społeczności kultury przeworskiej, odnosząc się do ustaleń z zakresu antropologii fizycznej, archeobotaniki i archeozoologii.
Osobne miejsce w publikacji przeznaczono na ekspertyzy. Jako pierwsze przedstawiono wyniki badań specjalistycznych dotyczących materiałów z okresu rzymskiego i wczesnej fazy okresu wędrówek ludów (analizy osteologiczne, botaniczne i zoologiczne, badania radiowęglowe i składu izotopowego strontu biogenicznych fosforanów oraz analizy chemiczne przedmiotów ze szkła i stopów miedzi). W monografii uwzględniono także materiały z innych epok, od paleolitu po wczesną epokę brązu oraz zabytki wczesnonowożytne, znalezione luźno na stanowisku 3.
Publikację wydano w języku niemieckim w ramach projektu Raczkowice. Największe cmentarzysko kultury przeworskiej w międzyrzeczu Warty i Pilicy realizowanego przez Fundację Monumenta Archaeologica Barbarica w latach 2024–2025, dofinasowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego w ramach programu „Ochrona Zabytków Archeologicznych” (umowa nr 03272/24/FPK/NID z dnia 16 maja 2024 r.).
Równocześnie tom ten ukazał się w języku polskim, jako wolumin XIII serii pobocznej Monumenta Archaeologica Barbarica, Seria Gemina.
(ENG) The monograph Raczkowice. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Pilica-Warthe Gebiet is the 25th volume of the main series Monumenta Archaeologica Barbarica and presents the results of research on the Przeworsk Culture cemetery in Raczkowice (Częstochowa County, Silesian Province). The main part of the publication consists of a catalogue of 90 features, including detailed descriptions of cremation pit and urn graves, pyre sites and cremation layer. The materials also include stray finds from destroyed burials, discovered during research in 1976–1984.
The analytical chapters present various categories of artefacts in terms of their function and classification and chronology. The characteristics of the funeral rites observed in Raczkowice are presented against the background of the funeral practices of the Przeworsk culture population, referring to findings in the fields of physical anthropology, archaeobotany and archaeozoology.
A special section of the publication is devoted to expert analysis. Firstly, the results of specialist research on materials from the Roman Period and the early Migration Period are presented. This research includes osteological, botanical and zoological analyses, as well as radiocarbon and strontium isotope composition analyses of biogenic phosphates, and chemical analyses of glass and copper alloy artefacts. The monograph also includes materials from other periods, dating from the Palaeolithic to the Early Bronze Age, as well as early modern artefacts found in a dispersed state at site 3.
The publication was released in German as part of the project entitled „Raczkowice: The largest burial ground of the Przeworsk Culture in the area between the Warta and Pilica rivers”, which was realised by the Monumenta Archaeologica Barbarica Foundation in 2024–2025. The project was co-funded by the Minister of Culture and National Heritage from the Culture Promotion Fund under the program „Protection of Archaeological Monuments” (agreement No. 03272/24/FPK/NID).
This volume was published also in Polish, as volume XIII the subsidiary series of Monumenta Archaeologica Barbarica, Series Gemina. The editors responsible for the publication were Katarzyna Watemborska-Rakowska and Jacek Andrzejowski.
Click to download the volume: